Pierwszy w Polsce magazyn w formie bloga w całości poświęcony mikrokomputerom Sinclair, a w szczególności ZX Spectrum. Dla wszystkich, dla których legenda nigdy nie umrze... SPECTRUM RULEZ!!!
Blog > Komentarze do wpisu
Klawiatura w ZX Spectrum
Postanowiłem napisać ten artykuł, ponieważ idę o zakład że mało kto wie/pamięta jak rozwiązane było wprowadzanie danych z klawiatury w pierwszych mikrokomputerach Sinclair'a - na przykładzie modelu ZX Spectrum.

Pierwszy rzut oka na klawiaturę ZX Spectrum może budzić przerażenie. Na szczęście jest to uczucie przejściowe i przyglądając się jej bliżej zauważamy pewne prawidłowości w opisach poszczególnych klawiszy.



Klawiatura ZX Spectrum posiada 40 klawiszy, na których opisane są nie tylko litery i cyfry, ale poszczególne słowa kluczowe języka BASIC, nazwy funkcji, znaki interpunkcyjne, itp. Zdecydowana większość klawiszy ma 5 znaczeń, a określenie znaczenia danego klawisza wybiera się za pomocą klawiszy funkcyjnych SYMBOL SHIFT (SS) i CAPS SHIFT (CS).

Po włączeniu zasilania komputera i naciśnięciu klawisza ENTER, w lewym dolnym rogu pojawia się kursor w postaci migającej litery K, oznaczający obecny tryb wprowadzania danych z klawiatury. W trybie K (ang. Keyword - słowo kluczowe) są dostępne wszystkie polecenia języka BASIC opisane na danym klawiszu białym kolorem (w modelach ZX80, ZX81, ZX Spectrum+ kolorystyka jest inna). W trybie K dostępne też są cyfry, które służą do wprowadzania np. numerów linii programu w języku BASIC.



Po wprowadzeniu słowa kluczowego, tryb pracy klawiatury zmienia się automatycznie w tryb L (z ang. Letters - litery). W tym trybie dostępne są wszystkie litery i cyfry opisane na klawiaturze. Jeżeli chcemy wprowadzić dużą literę, używamy klawisza CAPS SHIFT i litery - w ten sam sposób w jaki używamy klawisza SHIFT na klawiaturze PC. Przełączenie do trybu pisania dużymi literami możemy uzyskać naciskając jednocześnie CAPS SHIFT i klawisz z cyfrą 2. Na ekranie pojawi się migający kursor z literą C (z ang. Capital-letters - duże litery). Wyjście z tego trybu uzyskujemy naciskając ponownie tą samą kombinację klawiszy. Kombinacja ta jest odpowiednikiem klawisza CAPS LOCK z klawiatury PC.

Jeżeli komputer pracuje w trybie K, L, C, to po jednoczesnym naciśnięciu klawisza funkcyjnego SYMBOL SHIFT oraz innego klawisza - otrzymamy na ekranie znak oznaczony na klawiszu czerwonym kolorem.

Kolejnym trybem pracy klawiatury jest tryb E (z ang. Extended) czyli rozszerzony. Pojawia się on przy naciśnięciu kombinacji klawiszy CAPS SHIFT i SYMBOL SHIFT. Dostępne są w nim polecenia lub symbole umieszczone nad klawiszami i oznaczone kolorem zielonym. Jeżeli w tym trybie naciśniemy i przytrzymamy podczas wprowadzania klawisz SYMBOL SHIFT, wówczas wprowadzimy polecenie lub symbol znajdujący się pod klawiszem i oznaczony na czerwono.

Klawisze numeryczne (najwyższy rząd), ma trochę inne oznaczenia i trochę więcej można przy ich użyciu zdziałać. Jednoczesne naciśnięcie klawisza CAPS SHIFT i 9 zmienia tryb pracy klawiatury na G (z ang. graphics - graficzny). W trybie tym wprowadzane są znaki graficzne opisane na klawiszach od 1 do 8, które mogą zostać też wyświetlone w trybie inwersyjnym przy użyciu klawisza CAPS SHIFT. Wyjście z trybu G następuje przez powtórzenie tej samej kombinacji lub tylko naciśnięcie klawisza 9.



Cyfry od 0 do 7 mogą definiować kolory, użyte jako argumenty instrukcji PAPER (kolor tła), INK (kolor tuszu) lub BORDER (kolor ramki). Znaczenie ich opisane jest nad klawiszem odpowiednim kolorem. Podanie jako koloru cyfry 8 przywraca normalny kontrast, zaś 9 powoduje, że dobrana jest dodatkowa kontrastowość (jasność) koloru. Kolor tła pod tekstem lub jego kolor atramentu można także definiować bezpośrednio z klawiatury, w trybie E. Naciśnięcie klawisza numerycznego w tym trybie definiuje kolor tła, a jednoczesne użycie klawisza CAPS SHIFT definiuje kolor atramentu. Klawisze 8 i 9 służą w tym trybie do wyłączania i włączania migotania (FLASH), lub przy użyciu CAPS SHIFT, do wyłączania i włączania kontrastu.

Pozostało nam do omówienia działanie klawiszy numerycznych z klawiszem CAPS SHIFT. W fazie poprawiania programu bardzo użyteczne są funkcje opisane na klawiszach 1,5,6,7,8 i 0. Gdy na ekranie wyświetlane są zapamiętane wcześniej linie programu, to za pomocą CAPS SHIFT i 6 lub CAPS SHIFT i 7 możemy poruszać znacznikiem > między kolejnymi liniami programu, zgodnie ze strzałkami nad klawiszami. Znacznik zawsze znajduje się między numerem linii, a pierwszą jej instrukcją. Użycie CAPS SHIFT i 1 powoduje, że linia ze znacznikiem jest kopiowana do dolnej części ekranu i tam może być poprawiana lub zmieniana. W żądane miejsce wewnątrz poprawianej linii, można się przesunąć przy użyciu CAPS SHIFT i 5 lub CAPS SHIFT i 8 zgodnie ze strzałkami nad klawiszami. Dany znak można skasować, przy użyciu kombinacji CAPS SHIFT i 0.

Jak widać, wcale nie było to proste, obsługiwać klawiaturę w ZX Spectrum. Była to zresztą jedna z najbardziej denerwujących cech wszystkich pierwszych komputerów Sinclair'a, na którą narzekali programiści. Doprowadziło to w końcu do wprowadzenia w modelu 128k edycji "znak-po-znaku" która niestety też miała swoje mankamenty. Ale to już temat na osobny artykuł...
piątek, 10 czerwca 2005, pgieruszynski

Polecane wpisy

  • Polska mysl techniczna

    Dzisiaj parę słów o niezapomnianych produktach Wrocławskich Zakładów Elektroniczych "Mera Elwro" (później Centrum Komputerowych Systemów Automatyki i

  • Gablota - polska gra...

    Dzisiaj o przedziwnym produkcie, który wciągnął mnie na długie zimowe wieczory... Gablota (właść. Kup Pan Gablotę) Autor : X"Land / Ace Obsługiwane kompute

  • Wspolpraca z magnetofonem...

    Gniazda przeznaczone do współpracy z magnetofonem MIC oraz EAR są dołączone za pośrednictwem układu ULA do procesora jako układ wejścia-wyjścia o adresie 254 (t

ZX Certified webmaster

Na licencji Creative Commons
O ile nie jest to stwierdzone inaczej, wszystkie materiały na stronie są dostępne na polskiej licencji Creative Commons