Pierwszy w Polsce magazyn w formie bloga w całości poświęcony mikrokomputerom Sinclair, a w szczególności ZX Spectrum. Dla wszystkich, dla których legenda nigdy nie umrze... SPECTRUM RULEZ!!!
niedziela, 24 lipca 2005
Timex - oficjalne klony mikrokomputerow Sinclair, cz. II
W przeciwieństwie do Sinclair Research, która pozostawiła produkcję przystawek innym firmom, firma Timex wypuściła na rynek kilka ciekawych rozszerzeń.

TS 1016


Fot. 6 TS 1016 RAM Module (zdjęcie z zasobów Planet Sinclair)

TS 1016 to 16kB rozszerzenie pamięci RAM dla komputera TS 1000. Praktycznie stanowiło przebudowaną wersję MemPack'a 16k dla ZX81 i po swoim pierwowzorze odziedziczyło wszelkie wady konstrukcyjne, w tym słynną "nie dotykać grozi zawieszeniem" - przystawka była bardzo słabo zamocowana w złączu krawędziowym i dość łatwo potrafiła rozłączać się przez prypadkowe wstrząsy, oczywiście zawieszając przy okazji komputer. Timex napotkał spore problemy przy dystrybucji TS 1016 i nie był w stanie dostarczyć wystarczającej ilości tych rozszerzeń, zostawiając sfrustrowanych użytkowników z 1kB RAM standardowo montowanym w TS 1000.

TS 1510


Fot. 7 TS 1510 Moduł Cartlidge (zdjęcie z zasobów Planet Sinclair)

TS 1510 to rozszerzenie dla modeli TS 1000/1500 (TS 2068 posiadał wbudowany taki moduł) umożliwiające podłączanie modułów cartlidge. Było porównywalne, ale nie kompatybilne z Interface 2. Nie odniosło żadnego sukcesu rynkowego; wyprodukowano tylko 4 cartlidge które były dla niego dostępne.

TS 2020


Fot. 8 Magnetofon TS 2020 (zdjęcie z zasobów Planet Sinclair)

Zwykły magnetofon kompatybilny z mikrokomputerami TS z logiem Timex'a zasilany prądem stałym 6V z zasilacza, lub 4 bateriami 1.5V

TS 2040


Fot. 9 Drukarka TS 2040 (zdjęcie z zasobów Planet Sinclair)

Zasadniczo przebudowana wersja ZX Printer, wykorzystująca ten sam mechanizm druku, co pierwowzór. Jedynym atutem tej drukarki była jej cena, wachająca się w okolicy 100$.

TS 2050


Fot. 10 TS 2050 Telecommunications Modem (zdjęcie z zasobów Planet Sinclair)

Modem TS 2040 stanowi produkt, którego odpowiednika nie ma w produktach Sinclair Research, jednocześnie nie został zaprojektowany również przez Timex'a, tylko przez kontraktową firmę Westridge Communications i opakowany w obudowę TS. Modem nie został wypuszczony na rynek. Jego premierę przewidziano na listopad 1983, jednak Timex zaprzestał działalności na rynku komputerów w przeddzień pierwszej jego dostawy. Firma Westridge pozostała z dużą liczbą niedostarczonych modemów - które po przełożeniu w nowe obudowy, sprzedawała pod marką Westridge 2050.
Modem był kompatybilny z wszystkimi dostępnymi na rynku modelami TS. Jego serce stanowił chip 8251 UART i pracował on z maksymalną prędkością 300 bodów. Modem podłączany był bezpośrednio do linii telefonicznej i posiadał wbudowane gniazdko pozwalające podłączyć do niego telefon.

TS 2060


Fot. 11 TS 2060 Bus Expansion Unit (zdjęcie z zasobów Planet Sinclair)

TS 2060 Bus Expansion Unit pozwalał na znaczne poszerzenie funkcjonalności TS 2068. Był to kompletny system, pozwalający na dołączenie do 16Mb RAM, zawierający port RS-232, port równoległy standardu Centronics, interfejs stacji dyskietek i wyjście monitora RGB. Niestety pozostał w fazie prototypowej.

TS 2065


Fot. 12 TS 2065 (zdjęcie z zasobów Planet Sinclair)

TS 2065 miał stanowić przebudowaną wersję ZX Microdrive, jednak projekt nie doczekał sie realizacji.

TS 2080


Fot. 13 TS 2080 Drukarka Tally Spirit 80 (zdjęcie z zasobów Planet Sinclair)

TS 2080 to kompatybilna z EPSON MX-80, 9-igłowa drukarka Tally Spirit 80 w obudowie TS. Stanowiła bardzo solidny produkt, którego orginalny model można jeszcze spotkać na rynku.

TS 2090


Fot. 14 TS 2090 Command Stick (zdjęcie z zasobów Planet Sinclair)

Najrzadziej spotykany produkt Timex'a. TS 2090 to cyfrowy joystick do wszelkich zastosowań (gry i aplikacje). Zaprojektowane do współpracy z TS 2068. Urządzenie trzymało się w dłoni, przycisk FIRE zaprojektowany był do obsługi kciukiem.
21:02, pgieruszynski , Historia
Link Dodaj komentarz »
poniedziałek, 18 lipca 2005
Timex - oficjalne klony mikrokomputerow Sinclair, cz. I
Największy rynek mikrokomputerów we wczesnych latach 80 był oczywiście w Stanach Zjednoczonych i zrozumiałe było, że każdy liczący się producent sprzętu komputerowego, dążył do jego przełamania. Pomimo że Sinclair sprzedawał ZX81 i ZX Spectrum w USA drogą pocztową, jednak największy sukces firmy w Ameryce udało się uzyskać dzięki współpracy z firmą Timex. Ów gigant, znany chyba najbardziej z produkcji elektronicznych zegarków, był w czasie powstawania pierwszego modelu Timex/Sinclair najważniejszym kontraktowym dostawcą modeli ZX81 i Spectrum, których to produkcja odbywała się w wielkich zakładach Timex'a w Dundee (Szkocja). Jak pamiętamy Sinclair radził sobie dobrze w USA, sprzedaż sięgała 18-20 tys. szt. miesięcznie (więcej niż cała ilość sprzedanych modeli Tandy, Apple i Commodore razem wzięta), jednak beznadziejna jakość produkcji i fakt że tylko jeden na trzy komputery były w momencie sprzedaży sprawne, te czynniki spowodowały potrzebę licencyjnej umowy na produkcję komputerów opartych na technologii Sinclair'a.

Timex/Sinclair 1000 (1982)


Fot. 1 Timex/Sinclair 1000 (zdjęcie z zasobów Planet Sinclair)

Wraz z modelem TS 1000 firma Timex miała nadzieję powtórzyć w USA sukces rynkowy który to Sinclair Research Ltd. odniosła w Anglii. Jak widać na załączonym zdjęciu, TS 1000 był przebudowaną wersją modelu ZX81. Osiągnął on umiarkowany sukces - w ciągu sześciu miesięcy od wprowadzenia na rynek (lipiec 1982), sprzedano ponad 550 tys. szt. Niestety, modele firmowane marką Timex'a były tak samo zawodne jak produkty Sinclair'a, więc na nic zdały się slogany reklamowe o "rewolucyjnej technologii która uczyniła ten komputer możliwym do wyprodukowania". Wybredny amerykański konsument okazał się mniej cierpliwy od brytyjskiego...

Timex/Sinclair 2000 (1982 - model pozostał w fazie prototypowej)


Fot. 2 Timex/Sinclair 2000 (zdjęcie z zasobów Planet Sinclair)

TS 2000 miał tak jak jego poprzednik, stanowić przebudowaną wersję brytyjskiego modelu Sinclair'a (w tym przypadku ZX Spectrum 16k), jednak sama koncepcja pozostała tylko w fazie prototypowej. Obudowa TS 2000 została później użyta w modelu TS 1500, a firmware zostało rozwinięte i zastosowane w TS 2068.

Timex/Sinclair 1500 (1983)


Fot. 3 Timex/Sinclair 1500 (zdjęcie z zasobów Planet Sinclair)

TS 1500 był ulepszoną wersją modelu TS 1000, stanowił odpowiednik ZX81 z 16k pamięci RAM w srebrnej obudowie i "ulepszoną", dobrze znaną ze Spectrum, gumową klawiaturą. Koncepcja spaliła na panewce - w końcu jakby pięknie TS 1500 nie był opakowany - był on przecież tylko przebudowanym ZX81 z całą jego niedoskonałością i wadliwością.

Timex/Sinclair 2048 (1983)


Fot. 4 Timex Computer 2048 (zdjęcie z zasobów Planet Sinclair)

TS 2048 był drugą nieudaną próbą wprowadzenia ZX Spectrum na rynek amerykański. Była to 16k wersja TS 2068 z wbudowanym interfejsem joysticka Kempston'a i nowymi trybami graficznymi, które umożliwiały wyświetlanie 80 znaków tekstowych w linii, tak jak to stosowane było powszechnie w aplikacjach CP/M. Komputer nigdy nie został wyprodukowany do sprzedaży, jednak pod zmienioną nazwą, jako Timex Computer 2048, był później wytwarzany w oddziale Timex w Portugalii (na zdjęciu powyżej). Wersja TC 2048 zawierała wszystkie rozwiązania prototypu i była mocno kompatybilna z oryginalnym Spectrum, jednak pewne modyfikacje ROM i zmieniona szyna krawędziowa stanowiły pewne trudności z osiągnięciem pełnej kompatybilności. Komputery Timex Computer 2048 były sprzedawane tylko w Portugalii i w Polsce, gdzie odniosły duży sukces. Sam przez pewnien czas miałem okazję pracować na nim. Najważniejszą zaletą tej konstrukcji była "normalna" klawiatura, wielokrotnie lepsza od gumowej klawiatury Spectrum. Niestety napisy na niej miały tendencję do szybkiego wycierania się.

Timex/Sinclair 2068 (1983)

Fot. 5 Timex/Sinclair 2068 (zdjęcie z zasobów Planet Sinclair)

Piąty i ostatni komputer ze stajni Timex/Sinclair został wypuszczony do sprzedaży w listopadzie 1983, jako ostatnia deska ratunku, dla upadającego już Timex Computer Corp. Pomimo, że bazowany był na ZX Spectrum, TS 2068 stanowił zupełny odwrót od orginału Clive'a Sinclair'a. Najbardziej zauważalną zmianą w tym modelu był port cartlidge'y mieszczący się pod przykrywką z prawej strony. Jeżeli chodzi zaś o wnętrze, to posiadał większą pamięć, lepszy układ dźwiękowy i zupełnie nowy "Timex Operating System (TOS)". TS 2068 był tylko powierzchownie kompatybilny z ZX Spectrum. Transfer danych na taśmę był generalnie taki sam, co pozwalało na wczytywanie kaset ze Spectrum, BASIC Spectrum był częścią BASIC'a TS 2068, co pozwalało na uruchamianie programów napisanych w tym języku - jednak ROM różnił się tak bardzo, że programy napisane w kodzie maszynowym odwołujące się do poleceń w nim zawartych, nie były zgodne pomiędzy tymi wersjami. Bez pomocy emulatora, tylko niewielka część oprogramowania Spectrum, uruchamiała się na TS 2068. Emulator o którym mowa, stanowiła po prostu orginalna kość ROM Spectrum w cartlidge'u który podmieniał dolną część pamięci (0-16k). Dla oprogramowania, tak spreparowany TS 2068 wyglądał na zwykły ZX Spectrum 48k.
Ten brak kompatybilności, stanowił poważną pomyłkę Timex'a - odcinał komputer od wielkiego rynku oprogramowania płynącego z Wielkiej Brytanii, co bardzo zredukowało zainteresowanie tym modelem i w rezultacie stanowiło o jego niskiej popularności.

W następnej części - rozszerzenia i przystawki Timex'a...
15:20, pgieruszynski , Historia
Link Dodaj komentarz »
czwartek, 16 czerwca 2005
Historia pewnej legendy - Sinclair Research Ltd. - cz. V (ostatnia)
W maju 1984 roku rozpoczyna się dostawa komputerów QL do klientów zamawiających drogą pocztową. Pechowo - pierwszy klient, zwraca komputer w przeciągu tygodnia - wdy konstrukcyjne i pośpiech przy produkcji dają znać o sobie od początku.

W lipcu produkcja modelu QL osiąga poziom 2000 szt. tygodniowo, jednocześnie zapowiadane jest zmodyfikowane, poprawne wydanie instrukcji do QL w sierpniu. Spodziewana sprzedaż komputera do końca 1985 szacowana jest na 250 tys. szt.

Sierpień 1984 przynosi długo oczekiwane Sinclair LOGO, język programowania dla bardzo początkujących, w cenie £39

Październik 1984 roku przynosi ZX Spectrum+, czyli zwykły model Spectrum o "profesjonalnej" klawiaturze. Zasadniczo żadne zmiany nie zostały do podstawowego modelu dodane czy z niego usunięte.


Rys. 10 : ZX Spectrum+ (zdjęcie z zasobów Planet Sinclair).

Doświadczenia własne Sinclair'a pokazały, że gumowa klawiatura Spectrum, może być naprawdę denerwująca dla rozwojowych użytkowników. Zasadniczo wygląd klawiatury nie różni się niczym od tego zastosowanego w modelu QL. Niestety w klawiaturze Spectrum+ nie zastosowano trwałego mechanizmu znanego już z pierwszych modeli PC, a jednynie stanowiła ona "nakładkę" na ten sam mechanizm gumowych membranek znany z pierwszego modelu tego komputera. W praktyce rozwiązanie to okazało się mało satysfakcjonujące dla użytkowników. Klawisze miały tendencję do zacinania się, a co gorsza, z czasem potrafiły "odklejać się" i wypadać.

Model podstawowy kosztował £179,95 (Spectrum 48k - £129,95), zestaw do samodzielnej przeróbki Spectrum w Spectrum+ - £50.

W momencie pojawienia się tego modelu w Polsce, szybko z racji wyglądu został on ochrzczony jako "TRUMNA".

W listopadzie 1984 Sinclair ogłasza 400 tys. szt. modeli Spectrum sprzedanych w czwartym kwartale br., 175 tys. szt. Spectrum ma być dostarczone w grudniu 1984 - całkowite dostawy Spectrum przekroczyły ilość 2 mln. szt.

1985

20 stycznia model ZX Spectrum został wycofany z produkcji. Jego miejsce zajął model ZX Spectrum+ w cenie £129,95. Przeróbka kosztowała £30, lub £20 jako zestaw do samodzielnego montażu.
30 stycznia cena kasetek Microdrive zostaje obniżona do £1,99 za sztukę (ich sprzedaż przekroczyła wartość 750 tys. szt.). Ich darmowa duplikacja i masowy transport zostały zaoferowane wydawcom by podnieść ilość oprogramowania dostępnego dla Sinclair QL.

W lutym Sinclair ZAWIESZA produkcję modelu QL z powodów niskiej sprzedaży, magazyny pękają w szwach.

Patrząc z perspektywy czasu, wydawaćby się mogło, że pomijając problemy techniczne o których była już mowa, Sinclair miał po prostu pecha - wprowadzenie Sinclair QL zbiegło się w czasie z rosnącą popularnością standardu Microsoft-Intel-IBM oraz ze znacznym spadkiem cen na osprzęt PC (głównie nośniki danych) - do poziomu w którym przewaga cenowa modelu QL nie miała już takiego znaczenia.

Warto przy okazji wspomnieć, o pewnym niezaprzeczalnym wpływie modelu QL na sposób myślenia pewnego młodego fińskiego programisty, który w pewnym momencie zamienił swój wysłużony Commodore VIC-20 na Sinclair QL, by przy jego pomocy nauczyć się zaawansowanych technik programistycznych. Oddajmy głos zainteresowanemu, Linusowi Torvaldsowi (tłumaczenie moje):
"Przy użyciu Sinclair QL kontynuowałem programowanie w asemblerze (SuperBasic w QL był OK, ale ja nie byłem nim zainteresowany) i pisałem różne mniej lub bardziej przydatne programiki (począwszy od kompilatora języka FORTH, poprzez edytor-asembler mojej produkcji, PAC-MAN'a, po sterownik stacji dysków kompatybilnej z MSDOS). QL to była fajna maszyna, ale nie było ich dużo w Finlandii i pomimo że byłem generalnie szczęśliwy z pisania własnych programów (nadal jestem), to nauczyło mnie to jednak kupować sprzęt który aktualnie jest wspierany"
LINUX NEWS wydanie 3, 18-26 października 1992

20 lutego Sinclair wspiera konferencję dystrybutorów zagranicznych, prezentując 33. pakiety opragramowania i 17. urządzeń dostępnych lub projektowanych dla Sinclair QL.

25 marca startuje intensywna kampania prasowa i telewizyjna, mająca na celu promować model QL. Sinclair stwierdza że zamierza sprzedać 200 tys. szt. tego komputera w tym roku.

W kwietniu raporty (zostaną ogłoszone dopiero w grudniu) wskazują na stratę netto w wysokości £18M, przy ogólnym obrocie £102M. Około £22M musiało zostać dodatkowo rozpisane w wyniku spadku cen akcji na giełdzie i złych kredytów.
16 kwietnia rusza hiszpańskojęzyczna wersja Sinclair QL.

W maju kilkunastu sprzedawców londyńskich obniża ceny na model QL.
14 maja startuje model QL w wersji francuskojęzycznej.
28 maja Sinclair oficjalnie potwierdza że poszukuje £10-£15M na "długotrwały rozwój i restrukturyzację" i nowego szefa wykonawczego, który by go zastąpił w tej funkcji, jednocześnie zaprzecza że zamierza w ogóle zrezygnować z funkcji prezesa Sinclair Research Ltd. Sinclair narzeka również na słaby rynek komputerowy, dowodząc że sprzedaż Spectrum osiągnęła w okresie przedgwiazdkowym ilość 300 tys. szt.

17 kwietnia Robert Maxwell ogłasza możliwość ratunkowego przejęcia Sinclair Research, którego zadłużenie wynosi £15M. Układ pozostawiałby 8 procentowy udział Clive'owi, fotel prezesa i stanowisko konsultanta. Jednak 9 sierpnia Maxwell wycofuje się z podjętych negocjacji.

24 sierpnia cena na model QL zostaje obniżona z £399 do £199,95.

19 września Sinclair Research potwierdza, że prowadzone są rozmowy w sprawie systemu GEM dla modelu QL.
23 września na targach w Barcelonie zaprezentowany zostaje ZX Spectrum 128k, powstały w rezultacie joint-venture firm Investronica i Sinclair Research.


Fot. 11: ZX Spectrum 128k (autor zdjęcia nieznany).

Produkowany początkowo w Hiszpanii model 128k z wierzchu nie różnił sie niczym szczególnym od ZX Spectrum+, za wyjątkiem dużej i bardzo się nagrzewającej podczas pracy kratownicy odprowadzającej ciepło, umieszczonej z prawej strony klawiatury. Wielkie zmiany schowane były pod obudową. Najbardziej oczywistą stanowiła rozszerzona do 128k pamięć, z której 104k można było dowolnie wykorzystać (reszta była zarezerwowana do przechowywania kopii pamięci ROM). Dodatkowo w modelu tym zastosowano: 3-kanałowy procesor dźwiękowy (bardzo zbliżony do tego, który został potem wykorzystany w pierwszym modelu Atari ST), nowy BASIC i komplet wtyczek, w tym po raz pierwszy wyjście monitora.


Fot. 12: Przystawka numeryczna do ZX Spectrum 128k (zdjęcie z zasobów Planet Sinclair).

Hiszpańska wersja uwzględniała osobną przystawkę numeryczną, która w Anglii sprzedawana była jako osobne urządzenie za £19,95. Nie była ona popularna i sprzedawała się słabo.

Pomimo że plany konstrukcyjne modelu 128k generalnie zakładały współpracę z istniejącym oprogramowaniem, to przebudowane wnętrze i nowy ROM, doprowadziły do kłopotów z kompatybilnością.

1986

Sinclair Research przeżywa już bardzo poważne kłopoty finansowe.
13 lutego na rynek angielski trafia ZX Spectrum 128k w cenie £179,95. Model 128k pomimo konkurencyjnej ceny, nie sprzedaje się dobrze, zainteresowanie nim było niskie. Wydaje się że nie został on wprowadzony w odpowiednim okresie, czas przedświąteczny mógłby być o wiele lepszym na promocję.

7 kwietnia 1986 po krótkich pertraktacjach firma Amstrad PLC płaci £5M za wszystkie prawa do istniejących produktów komputerowych Sinclair'a - włączając w to znaki towarowe i nazwy oraz dysponuje kolejnymi £11M na pozostałe zobowiązania i prace w toku. Sinclair Research staje się firmą badawczą i konsultingową.
16:19, pgieruszynski , Historia
Link Komentarze (1) »
piątek, 03 czerwca 2005
Historia pewnej legendy - Sinclair Research Ltd. - cz. IV
Długo zwlekałem z napisaniem tej części legendy, być może dlatego, że traktuje ona o czasach w których na imperium zaczynają pojawiać się pęknięcia. Tak oto jeszcze raz sprawdza się mądrość, że rewolucja pożera własne dzieci.


W lipcu 1983 Sinclair wypuszcza trzecie wydanie (issue 3) modelu ZX Spectrum, z ponownie przebudowanym układem ULA (dla przypomnienia, kłopoty z pierwszą wersją kości, stały się przyczyną opóźnień w dostawach zamówień i szybkiego wypuszczenia wydania drugiego na rynek). Szybko okazuje się, że wydanie trzecie jest niekompatybilne z pewną częścią istniejącego już oprogramowania.

Wrzesień 1983 przynosi układ ZX Interface 2, czyli zintegrowany port 2 joysticków i moduł cartridge ROM w cenie £19,95.


Fot. 8 : ZX Interface 2 (zdjęcie z zasobów Planet Sinclair)

Układ ten był słabo rozprowadzany i właściwie nie odniósł żadnego sukcesu, aby po roku zniknąć w zapomnieniu. W tym czasie wydano w wersji na cartridge tylko 10 tytułów, z czego żaden nie został sprzedany w zadowalającej liczbie egzemplarzy. Powody niepowodzenia w sprzedaży układu Interface 2 nie są trudne do znalezienia - programy na cartridge były po prostu zbyt drogie (£14,95 za sztukę), szczególnie gdy za tą samą cenę, można było kupić 3 kasety magnetofonowe z oprogramowaniem. Nikomu nie opłacało się dopłacać dwukrotności sumy do programu, tylko po to, aby oszczędzać za każdym razem kilka minut na wczytywanie się go. Ponadto porty joysticka, pomimo że przydatne, zostały zignorowane przez użytkowników, ze względu na niekompatybilność z szerokodostępnym standardem Kempston. Duża ilość joysticków dostępna w owym czasie na rynku - z których wiele było o wiele lepszych od tych oferowanych przez Sinclair'a - była niekompatybilna z Interface 2.

We wrześniu 1983 Sinclair oficjalnie ogłasza, że problemy funkcjonowania części oprogramowania z wydaniem trzecim ZX Spectrum, są winą "nieprofesjonalnych praktyk" firm wydawniczych. Przyczyna okazała się prozaiczna (i jakże ponadczasowa). Port odczytu klawiatury również odczytuje wartości z wejścia EAR. W wydaniach pierwszym oraz drugim, wartość ta jest binarną jedynką. W wydaniu trzecim zaś, wartość ta jest nieobsługiwana z powodów redukcji poziomów zużycia energii, ponieważ wartości rezystorów podnoszących zostały podmienione. W rezultacie wartości bitu EAR są płynne do czasu rozgrzania się układu ULA. Przypadek ten nie stanowiłby żadnego problemu, gdyby nie niechlujne programowanie - odpowiednie partie kodu nie powinny sprawdzać całego bajtu, tylko odpowiednie bity klawiatury, niemniej leniwi programiści i tak sprawdzali całość.

1984

Styczeń 1984 roku przynosi najnowsze dziecko Sinclair'a - model Sinclair QL.


Fot. 9 : Sinclair QL (autor zdjęcia nieznany)

Po niespotykanym sukcesie modeli ZX81 i ZX Spectrum wydawać się mogło, że Sinclair nie może się mylić. Jego najnowszy komputer, Sinclair QL ("Quantum Leap") został okrzyknięty rewolucyjnym przełomem - pierwszy domowy 32-bitowy komputer w cenie poniżej £400 - to musiało robić wrażenie. Sinclair obiecywał wielkie możliwości - dwa napędy Microdrive, wielozadaniowość, pracę w sieci, odpowiedni monitor, olbrzymią jak na ówczesne czasy ilość pamięci (128kB) wspieraną przez procesor Motorola 68008. Wydawało się że QL zostawi konkurencję daleko w tyle...

Bardzo szybko okazało się, że są to tylko pobożne życzenia - katastrofalne trudności techniczne i montażowe, które napotkano w pierwszych miesiącach po wypuszczeniu komputera na rynek, spowodowały pierwsze rozczarowania nowym modelem - a zapaść tą pogłębiły jeszcze, jak to miało miejsce wielokrotnie w przeszłości, kolosalne problemy z dostawą i kontrolą jakości. Wyobraźmy sobie taką sytuację - sfrustrowany użytkownik oczekuje kilka miesięcy na dawno opłacony komputer, który w momencie dostarczenia okazuje się nie działać prawidłowo...


w kolejnej części przedstawię ZX Spectrum+ oraz dalsze losy QL
15:28, pgieruszynski , Historia
Link Dodaj komentarz »
wtorek, 31 maja 2005
Historia pewnej legendy - Sinclair Research Ltd. - cz. III

W momencie wypuszczenia ZX Spectrum na rynek, Sinclair zapowiada pojawienie się wkrótce dwóch nowinek dla tego komputera: taniego napędu pamięci masowej ZX Microdrive w cenie £50 i Interface'u RS232 w cenie £20.

Odpowiedzią firmy Acron na pojawienie się Spectrum, było wypuszczenie na rynek komputera BBC Micro, który posiadał lepsze od niego możliwości graficzne, dźwiękowe i przede wszystkim pełną, dużą klawiaturę, jednak cenowo produkt Sinclair'a pozostawał poza wszelką konkurencją.

Wraz z rosnącą popularnością modelu Spectrum, rozpoczęła się wielka wyprzedaż modelu ZX81, którego cenę obniżono do £49.95 - w październiku jego sprzedaż w skali świata przekroczyła 500 tys. sztuk.

Niestety, w początkowym stadium produkcji ZX Spectrum, wykryto poważny błąd w jednym z najważniejszych układów tego mikrokomputera, jakim był ULA (Uncommitted Logic Array), który mógł powodwać błędy odczytu klawiatury w połowie przypadków. Problem ten rozwiązano, dodając w pierwszych wersjach Spectrum specjalne dodatkowe układy obwodów. Od czerwca 1982 roku, stosowano już poprawioną wersję układu ULA, jednak całe to wydarzenie spowodowało znaczne problemy z produkcją.

Plany Sinclair'a co do rocznej produkcji ZX Spectrum, pokrzyżowane zostały również poprzez słabą dystrybucję oraz bardzo duże zapotrzebowanie, kilkukrotnie przekraczające możliwości przerobowe. W lipcu 1982, deficyt dostaw przekroczył 300 tys. sztuk. W lecie sytuacja uległa jeszcze większemu pogorszeniu, opóźnienia w dostawach zaczęły sięgać terminu 3 miesięcy. Sytuacja nie uległa poprawie do końca grudnia 1982 roku.

1983

W styczniu 1983 roku, Spectrum został zaprezentowany na targach Consumer Electronics Show w Las Vegas.

W marcu 1983 wpływy Sinclair Research przekroczyły £13,8M a obrót firmy zmienił się do poziomu £54,53M. Sprzedaż ZX Spectrum osiągnęła wartość 200 tys. sztuk, problemy produkcji i dostaw zostały w miarę opanowane. Warto dodać, że również w marcu, sir Clive Sinclair zdobywa nagrodę magazynu Guardian 'Young Businessman of the Year Award'.

W maju następuje obniżka cen modeli, i tak: Spectrum kosztuje £99,95 (wersja 16k), £129,95 (wersja 48k), ZX Printer - £39,95, ZX81 - £39,95.

W czerwcu królowa angielska Elżbieta II nadaje sir Clive'owi Sinclair'owi tytuł szlachecki w uznaniu jego dokonań.

Lipiec 1983 roku przyniósł długo oczekiwane napędy pamięci masowej Microdrive i Interface RS232 (ZX Interface 1).


Rys. 1: Schemat Interface 1 (z zasobów Planet Sinclair)

Interface 1 był chyba najlepszym z dodatków do Spectrum jaki kiedykolwiek został wypuszczony przez Sinclair'a. Służył do połączenia komputera z Microdrive, dodatkowo wbudowany został w niego port komunikacyjny RS232 i interfejs sieciowy, pozwalający na połączenie do 64 komputerów w sieć lokalną. Urządzenie podłączane było do złącza krawędziowego Spectrum i mieściło się pod komputerem, co miało dodatkową zaletę - klawiatura została podniesiona pod pewnym kątem, ułatwiając pisanie. Port RS232, mieszczący się w standardzie, zdolny był do pracy z prędkością do 19.2 Kbps, z urządzeniami takimi jak modem lub drukarka. Najbardziej jednak interesującym elementem Interface 1 była przystawka sieciowa. Sieć ("ZX-Net") można było łatwo utworzyć, poprzez połączenie minimum dwóch interfejsów kabelkiem połączeniowym, który mógł posiadać maksymalną długość ok. 2 metrów. W ten sposób do 64 komputerów mogło utworzyć sieć o prędkości 100 bodów. Dzięki zastosowaniu technologii "broadcast", jeden Spectrum mógł przesyłać dane do innych maszyn, jednoczeście służąc jako "serwer", dla przykładu udostępniający możliwość wydruku innym komputerom. Tak naprawdę to właśnie interfejs sieciowy był początkowym powodem powstania Interface 1, port Microdrive został do niego dodany później. Ba, orginalna koncepcja ZX-Lan'u i Interface 1 urodziła się wcześniej niż samo Spectrum, ponieważ pewne procedury w orginalnym ROM'ie Spectrum istnieją tylko jako odwołania do "nieistniejącego" tzw. "shadow-ROMu", którego adres, stanowi też adres rozszerzenia ROMu zawartego w interface 1.


Fot. 6: Napędy Microdrive (z zasobów Planet Sinclair)

Napędy Microdrive, były odpowiedzią Sinclair'a na żądanie użytkowników Spectrum - taniego napędu pamięci masowej. Standardowe stacje i dyskietki 5.25" były bardzo drogie, stąd Microdrive stanowiły bardzo nęcącą alternetywę. Podłączało się je do Interface 1 specjalną taśmą, a do jednego komputera można było przyłączyć ich aż osiem. Nośnikiem danych w napędach były kasetki z taśmą o szerokości 1,9 mm, długą na 6 metrów i połączoną w pętlę.

 
Fot. 7 Przekrój przez kasetkę Microdrive - widok 1:1 (z zasobów Planet Sinclair)

Prędkość przesuwu taśmy w napędzie wynosiła 76cm na sekundę, co dawało transfer rzędu 15K na sekundę. Typowa kasetka mieściła ok. 85K danych, lecz w miarę jej użytkowania - ilość ta zmniejszała się z powodów uszkodzeń tasiemki. Zresztą jak w przypadku innych produktów Sinclair'a - oszczędności poczynione na materiałach, powodowały dużą zawodność napędu i problemy z odczytem taśm zapisanych w różnych Microdrive'ach. Wysokie koszty produkcji tasiemek, pomimo że ich cena systematycznie spadała, odstraszyły też producentów oprogramowania, stąd bardzo mała ilość firm wypuszczała na nich swoje produkcje. Niemniej sprzedaż napędów i zainteresowanie nimi, były bardzo wysokie.

Ceny kształtowały się na poziomie: £49,95 za sam Interface 1, £29,95 przy zakupie wraz z Microdrive, oraz £49,95 za każdy napęd Microdrive. Kasetki do niego kosztowały £4,95 za sztukę - dostawy są racjonowane przez Sinclair'a. Dodatkowo ciekawą opcją zakupu Microdrive'u był "ZX Spectrum Expansion System" w cenie £79,95 - który zawierał oprócz napędu i interfejsu, zbiór ciekawego oprogramowania.


W następnym odcinku - Sinclair QL i ZX Spectrum+ - miłe złego początki...
22:01, pgieruszynski , Historia
Link Dodaj komentarz »
poniedziałek, 30 maja 2005
Historia pewnej legendy - Sinclair Research Ltd. - cz. II

Warto dodać, że w marcu 1981 roku, firma Mitsui (znana jako główny importer dóbr brytyjskich do kraju kwitnącej wiśni), otrzymała wyłączność na prawa dystrybucji komputera ZX81 w Japonii, planując sprzedaż tego komputera na poziomie 20 tys. szt. w pierwszym roku współpracy, przy koszcie detalicznym jednej sztuki ZX81 obliczonym na £90. Na rynku nie było żadnej konkurencji...

1982
W styczniu 1982 roku produkcja ZX81 osiągnęła wielkość 0,5 mln szt. rocznie, a firma SINCLAIR zanotowała wzrost obrotu do £30M w porównaniu do £4,65M w końcu marca 1981 roku.

Jednym z najciekawszych efektów istnienia ZX80 i ZX81, była duża ilość małych firm, które wybiły się dzięki nim, produkując oprogramowanie, urządzenia dodatkowe lub wypuszczając wszelkiego rodzaju publikacje z nimi związane. Dla przykładu: Klub Przyjaciół ZX80 (ZX80 Users' Club) powstał jeszcze przed powstaniem ZX81; Magazyn SYNC (SYNC Magazine) pojawił się w styczniu 1981; zaś pierwszą książką wprowadzającą techniki programistyczne w komputerach domowych była "Learning Basic with your Sinclair ZX80" Robin'a Norman'a, wydana w Newnes 1981 roku.

W styczniu 1982 roku, Mike Johnston zorganizował targi dla firm sprzedających produkty dla komputerów Sinclair'a. Około 10000 osób przybyło do hali Central Hall, Westminster której pojemność obliczno na kilkaset, policja musiała zostać wezwana do kontroli tłumów, a ok. 70 wystawców zarobiło w ciągu tylko jednego dnia, spore sumy pieniędzy.

Filozofią Sinclair'a - przynajmniej do tego momentu - była próba przygotowania świata do posiadania uniwersalnego komputera w łatwych krokach. Sprzedano 50 tys. komputerów ZX80 i ponad 6 razy więcej ZX81. W momencie dojrzewania i rozwoju rynku, inżynierowie rozpoczeli pracę nad nowym projektem o kodowej nazwie ZX82, który pojawił się jako ZX Spectrum w kwietniu 1982 roku. Sprzęt został zaprojektowany przez Richard'a Altwasser'a, który później założył swoją własną firmę Cantab, wypuszczając na rynek komputer Jupiter Ace. Oprogramowanie do nowego sprzętu napisał Steve Vickers z firmy Nine Tiles Ltd. - która orginalnie stworzyła Sinclair Basic.


Fot. 5: ZX Spectrum (autor zdjęcia nieznany) 

Produkcję ZX Spectrum rozpoczęto na poziomie 20 tys. szt. miesięcznie, a Sinclair planował roczną sprzedaż na poziomie 300 - 400 tys. szt. podczas pierwszego roku. Początkowo istniały dwie wersje mikrokomputera (liczby oznaczają ilość pamięci RAM) - 16K sprzedawana za £125 i 48K za £175. Dla tych, którzy preferowali zakup w mniejszych krokach, dostępne było rozszerzenie pamięci dla tańszego modelu za £60.

W wielu dziedzinach Spectrum był o niebo lepszy od ZX80 i ZX81, ale jeżeli chodzi o zrozumienie "jak działa komputer", najlepszym do tego celu pozostawał ZX81. Główną zaletą ZX Spectrum, była możliwość wyświetlania 8 kolorowej grafiki (w przeciwieństwie do 2 kolorowych poprzedników), prosty generator dźwięku, wysoka (jak na ówczesne czasy) rozdzielczość grafiki, a co za tym idzie, mniejsze punkty na ekranie, a także możliwość obsługi oddzielnych plików z danymi. Dodatkowo, posiadał on możliwość połączenia dwóch modeli ZX Spectrum w prostą sieć, a także ulepszoną klawiaturę, która zastąpiła niepopularną tanią klawiaturkę dotykową. Niestety, owa nie okazała się wcale lepsza od poprzedniczki, była niewygodna w użyciu, podobnie zawodna, a gumowe guziczki przy naciskaniu wgniatały się.


W następnej części postaram się przybliżyć fenomen ZX Spectrum.
16:45, pgieruszynski , Historia
Link Dodaj komentarz »
niedziela, 29 maja 2005
Historia pewnej legendy - Sinclair Research Ltd. - cz. I

Był sobie kiedyś taki czas... gdzie przestrzeń zatrzymywała się na cudownych 48kB pamięci RAM, 1Mhz procesorze firmy ZILOG, gdzie wszystko co potrzebne było do szczęścia to 8 kolorów niskiej rozdzielczości (bardzo często i tak zastępowane kultowym zielonym monitorem NEPTUN). Był to czas, w którym firma Microsoft wypuszczała niezbyt udane kopie języka BASIC, a tacy potentaci jak IBM czy DELL dopiero budowali swoją potęgę. A wszystko zaczęło się w:

1979
W którym można było już nabyć takie cuda techniki jak Commodore PET (8 kB RAM, 14 kB ROM, 9 calowy monitor i magnetodon) za bagatela ok. £700 czy SHARP MZ80K z 6 kB pamięci za ok. 1000$, oraz oczywiście Apple II i Tandy TRS-80 z procesorami 6502 przy cenach porównywalnych (ok. 2000$). Mało kto posiadał wtedy komputer w domu. Gazety przewidywały spadek cen komputerów do poziomu £100 na przestrzeni ok. 5 lat. Tymczasem, w małym biurze w Cambridge powstawały plany urządzenia, które już za parę miesięcy miało zrewolucjonizować cały świat, a swoją prostotą i ceną podbić rynki światowe. Mowa oczywiście o ZX80 produkcji sir Clive'a Sinclair'a...

1980
...który to został zaprezentowany na targach w Wembley w styczniu 1980 roku. Posiadał membranową klawiaturkę, procesor Z80A, 1kB RAM i 4kB ROM w którym mieścił się popularny język BASIC. Kosztował £99,95 lub £79 w ramach zestawu do samodzielnego składania. Podstawową zaś jego innowacją, która spowodowała tak drastyczną obniżkę ceny, było wykorzystanie telewizora domowego jako wyświetlacz, zamiast dołączania bardzo drogiego jak na ówczesne czasy monitora, a także zastosowanie tanich układów Z80, w przeciwieństwie do rozbudowanych i drogich procesorów Intela.


Fot. 2: Okładka orginalnej instrukcji do ZX80 (autor zdjęcia nieznany).

Jako ciekawostkę warto dodać że jako konkurent na rynku pojawił się niedługo po ZX80 mikrokomputer Acron Atom (protoplasta BBC Micro) w cenie ok. 2x większej.

Firma SINCLAIR sprzedała do września 1980 roku, 20 tys. sztuk mikrokomputera ZX80.

1981
Był rokiem pamiętnym w Polsce, ze względu na stan wojenny. Tymczasem ZX80 dostępny jest już w wersji z MEMOPACK'iem, rozszerzającym pamięć do 16kB RAM i nie znajduje konkurencji na rynku. Właściwie trzeba powiedzieć, że główny sukces sprzedaży Sinclair'a opiera się właśnie na jej braku w tym segmencie rynkowym, ponieważ zarówno jakość i zawodność konstrukcji, stanowić będą ciągły mankament mikrokomputerów z serii ZX, a okropna membranowa klawiatura w nich stosowana, już stała się zmorą użytkowników mikrokomputera.

W marcu 1981 powstaje kolejny model ZX o numerze 81. Główną zmianą w tym modelu, było zastąpienie 18 kości jednym chipem, wyprodukowanym przez firmę Ferranti, co obniżyło cenę mikrokomputera do poziomu £69,95 lub £49,95 za zestaw do samodzielnego montażu. Sinclair oferował także kości ROM, które zmieniały ZX80 w ZX81, a także zapowiedział powstanie, jeszcze w tym samym roku, taniej drukarki do tego mikrokomputera.


Fot. 3: Mikrokomputer ZX81 (zdjęcie zaczerpnięte z witryny http://walkerworks.co.uk/)

Technicznie, ZX81 był jakby poprawionym wariantem ZX80. Dodano w nim operacje zmiennoprzecinkowe, naukowe funkcje matematyczne, dalej używał telewizora jako wyświetlacza, a ponad to oferował przyśpieszony tryb, w którym aby oszczędzić czas procesora, pewne obliczenia można było wykonywać przy wyłączonym wyświetlaniu.

W grudniu 1981, Sinclair wypuścił na rynek obiecywaną drukarkę, pod nazwą ZX Printer. Kosztowała £49.95 i można było używać jej z modelami ZX80 (8kB RAM) i ZX81. Drukowała 32 znaki w linii i 9 linii na cal. Sprzedawała się dobrze, pomimo że stanowiła najbardziej nieudany produkt SINCLAIR'a. Była głośna, za sprawą nietypowego piezoelektrycznego mechanizmu drukującego, a także wymagała stosowania specjalnych materiałów (metalizowany papier), przez co była kłopotliwa w eksploatacji.


Fot. 4: ZX Printer (zdjęcie pobrane z zasobów http://www.clive.nl)

Do końca 1981 roku, SINCLAIR sprzedał 300 tys. szt. modelu ZX81, z czego co miesiąc 15 tys. szt. tego modelu wędrowało pocztą do właścicieli w USA.


W tym miejscu zaczyna się historia najpopularniejszego mikrokomputera na świecie, jakim był ZX Spectrum, ale o tym już w następnej części historii.
19:35, pgieruszynski , Historia
Link Dodaj komentarz »
ZX Certified webmaster

Na licencji Creative Commons
O ile nie jest to stwierdzone inaczej, wszystkie materiały na stronie są dostępne na polskiej licencji Creative Commons